Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) internet sitesinde yer alan bilgiye göre, merkez üssü Şanlıurfa’nın Karaköprü ilçesi olan 5,4 büyüklüğünde sarsıntı kaydedildi. Depremin yerin 7,39 kilometre derinliğinde meydana geldiği belirlendi. Şanlıurfa merkezli deprem, kent merkezinin yanı sıra Diyarbakır, Mardin, Siirt, Şırnak, Batman, Gaziantep, Adıyaman, Şanlıurfa ve Malatya’da da hissedildi. Depremin ardından vatandaşlar, cadde, sokak ve parklara çıkarak beklemeye başladı. Peki sarsıntı büyük bir depremin habercisi mi? Prof. Dr. Şükrü Ersoy’dan uyarı geldi. İşte uzmanlardan gelen deprem açıklaması.

Şanlıurfa’da fay hattı nereden geçiyor? Şanlıurfa depremi büyük depremin habercisi mi?

Deprem Uzmanı Prof. Dr. Şükrü Ersoy, Şanlıurfa’daki sarsıntının 6 Şubat 2023 depremlerini oluşturan Doğu Anadolu Fayı’nın bir artçısı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Ersoy, tarihsel dönemde bu bölgede çok büyük ve yıkıcı depremlerin yaygın biçimde kayda geçmediğini belirterek bundan sonraki sismik hareketliliğin izlenmesi gerektiğini ifade etti. Ersoy, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da 5 büyüklüğünü aşan depremlerin özellikle kırsal bölgelerde ve dayanıksız yapılarda hasara neden olabileceğini söyledi. Depremin merkez üssü çevresindeki zemin özelliklerinin de sarsıntının etkisini değerlendirirken dikkate alınması gerektiğini belirtti.

Şükrü Ersoy’un değerlendirmesinde en dikkat çeken bölüm ise bölgedeki aktif faylara ilişkin açıklaması oldu. Ersoy, Atatürk Barajı’nın güneyindeki Bozova Fayı dahil bölgede farklı aktif fayların bulunduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

Ancak Ersoy, bu açıklamanın mevcut Şanlıurfa depreminin ardından mutlaka daha büyük bir sarsıntı yaşanacağı anlamına gelmediğinin altını çizdi.

Prof. Dr. Ersoy, mevcut depremden yola çıkarak yakın zamanda daha büyük bir deprem olacağını söylemenin mümkün olmadığını belirtti. “Bundan sonra ardından büyük bir deprem gelir demek istemiyorum” diyen Ersoy, yalnızca bölgede deprem üretme potansiyeli bulunan aktif fayların varlığına dikkat çekti. Bu nedenle Şanlıurfa depremi için “büyük bir depremin habercisi” şeklinde kesin bir değerlendirme yapmak şu aşamada mümkün değil. Prof. Dr. Şükrü Ersoy özellikle bu noktada kesin bir bağlantı kurulamayacağını vurgularken, bölgede 6 büyüklüğüne varabilecek deprem üretme potansiyeline sahip aktif fayların bulunduğunu belirtiyor. Prof. Dr. Osman Bektaş ise Güneydoğu Anadolu’daki deprem tehlikesini 2023 depremlerinin ardından yaşanan stres transferi ve Arap levhasının kuzeye doğru süren hareketiyle birlikte değerlendiriyor.

Şanlıurfa’da deprem riski hangi ilçelerde yüksek? İşte ilçe ilçe deprem durumu

Şanlıurfa, AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritası genelinde 3. derece riskli (düşük-orta risk) iller arasında yer alsa da, il sınırları içerisindeki diri fay hatları, komşu illerdeki aktif fay sistemleri (Doğu Anadolu Fay Hattı) ve zemin yapılarına bağlı olarak deprem riski ilçelere göre farklılık göstermektedir.

Bozova: Maden Tetkik ve Arama (MTA) verilerine göre kentte doğrudan diri fay hattı üzerinde yer alan ilçe Bozova’dır. Bozova Fayı, AFAD senaryolarına göre il genelinde sarsıntı üretebilecek en önemli kaynaklardan biri olarak değerlendirilmektedir.

Birecik ve Halfeti: Kuzey ve kuzeybatı aksında yer alan bu ilçeler, hem Doğu Anadolu Fay Hattı’na (Kahramanmaraş-Adıyaman hattı) yakınlıkları hem de dik ve kayalık/dolgu yapılı kanyon zemin durumları nedeniyle yüksek oranda etkilenme potansiyeline sahiptir.

Siverek ve Hilvan: Kuzeyde Adıyaman ve Elazığ fay hatlarına olan yakınlıkları nedeniyle bölgesel ana şoklardan doğrudan ve strongly sarsıntı hisseden ilçeler arasındadır.

Harran ve Akçakale: Bu ilçeler diri fayların tam üstünde olmasalar da, alüvyal (gevşek) zemin yapısı ve yüksek yeraltı su seviyesi nedeniyle olası bir sarsıntıda ivmeyi artırma (zemin büyütmesi) riski taşırlar. Özellikle eski ve mühendislik hizmeti almamış yapılarda hasar riski bulunur.

Suruç: Çevresindeki graben ve fay hatlarının sarsıntı yayılımı nedeniyle ivmeden etkilenebilecek orta gruptaki bölgelerdendir.

Karaköprü, Haliliye ve Eyyübiye (Merkez İlçeler): Kent merkezini oluşturan bu ilçelerde ana risk doğrudan fay geçişinden ziyade yapı stoğunun yaşı ve yerel zemin yapısına bağlıdır. Sert kireçtaşı/kaya zeminlerde yer alan yeni binalar daha güvenli kabul edilirken; dere yataklarına yakın alüvyal dolgu zeminlerdeki eski yapılar daha yüksek risk taşımaktadır.

Viranşehir ve Ceylanpınar: Şanlıurfa’nın doğusunda yer alan bu ilçeler, fay hatlarına mesafe olarak en uzak konumda bulunduklarından ana sarsıntı kaynakları açısından en düşük ivmeye maruz kalan bölgelerdir.